“Kitaplar 20 yıldır benim alanımdı.
“1936 yılı Marksizm Kütüphanesi ile, içerde kurallarını hazırladığım Strateji planına uygun legalite taktiğini uygulayarak bir çığır açıyorum ‘Parti’ye...
“Çok geçmedi. Kendi elimle ‘Parti’ye mal ettiğim Marksizm Bibliyoteği’nde, ondan sonra uğradığım sabotaja karşı, ‘Emekçi Kütüphanesi’ serisini açtım. ‘Kapital’ vb. yayınlara girildi.”
1935-36-37 yılları yaptığı legal yayıncılık faaliyetlerini, kısaca böyle anıyor, “Günlük Anılar”da Kıvılcımlı. 2-3 yıl gibi kısa sürede onlarca çeviri ve orijinal eser basılmış tüm zorluklara karşın.
Bu yayınımızda, o dönem yayınlanan çevirilerin tümünü tek bir kitapta topluyoruz.
Kitaplardan 4’ü (Ludwig Feuerbach ve Klasik Alman Felsefesi’nin Sonu, Karl Marks’ın Hayatı Felsefesi Sosyolojisi, Karl Marks’ın Ekonomi Politiği Sosyalizmi Taktiği ve Gündelikçi İş İle Sermaye) bizzat Kıvılcımlı’nın çevirileri. Ludwig Feuerbach... çevirisinde uğradığı sabotajı yine “Günlük Anılar”ında kısaca yazmış. Biz kitaba yazdığı önsözün altına dipnot olarak koyduk.
Diğer 3 çeviriden ikisi, Sosyalist Kadın, Kıvılcımlı’nın hayat arkadaşı yayınevindeki ve siyasetteki yoldaşı Fatma Yalçı’ya ait. (Marks’tan Enternasyonal’i Açış Hitabesi ve Engels’ten Marksizmin Prensipleri)
Nihayet son çeviri (Engels’ten Maymunun İnsanlaşması Prosesinde Emeğin Rolü) kitabının üstünde çeviren olarak C.M. ismi var.
C.M. için Abidin Nesimi’nin anılarında “O dönem [1935’ler] Fuat Sabit, Cabbar Moser gibi bağımsız sosyalistler vardı. Cabbar Moser, Kıvılcımlı ile de yakındı” ibareleri var. Çevirmenlik de yaptığı bilinen Azeri asıllı Moser’in kitabın kapağındaki C.M. olma olasılığı yüksek.
Her biri Marksizmin en temel kavramlarını işleyen bu yedi çeviriyi tek bir kitapta toplamayı pratik bulduk. Kıvılcımlı’nın “Bütün Eserleri, Çeviri Dizisi’nde daha önce de “Kapital” fasiküllerini bir kitapta toplamıştık. Bu ikinci çeviri kitabıyla, o dönem yayınlanmış olan çevirilerin tamamını yayınlama görevini yapmış oluyoruz.