Yaşam

Cahil İnsanların 6 Temel Özelliği

Doğduğumuz günden bu yana sürekli öğrenmeye devam ederiz. Kimileri öğrenmeyi hayatının bir parçası haline getirmeyi başarmışken kimileri sadece inandıklarını öğrenmekle kalmayı tercih eder. Asıl cehalet işte tam da bu noktada başlar.

Çevrenizdeki insanların cahil olduklarını size kanıtlayacak olan 6 temel özellik var. Bu özelliklere dikkat ederek kimlerin cahil olduklarını daha kolay tanımlayabilir ve cahil olan insanlara farklı düşüncelerin de var olduğunu anlatmaya çalışarak yorulma zahmetine girmezsiniz. Aksi halde yorulan hep siz olurken, başladığınız noktadaki düşüncelerin üzerine, farklı tek bir düşünce dahi katmadan sizin karşınızda duran yine aynı cahil insan!

Cahil insanların 6 temel özelliğine geçmeden önce hatırlatmak istediğimiz bir nokta var. Tahsil hayatı cehaleti almaz. Bir insan kendi uzmanlık alanında doktora dahi yapmış olabilir. Ancak iş sizi anlamaya ve hayatı anlamaya geldiğinde cahil kalabilir. Bu konudaki en güzel sözleri ise Necip Fazıl Kısakürek söylemiştir.

“İnsanda yok ise ‘Edep’ neylesin medrese, mektep!

Okusa Alim olsa yine merkep, yine merkep…!”

1. Cahillerin Mantık Dışı Senaryoları Vardır

Cahil insanların kendine özgü olan düşünce şekilleri vardır. Sabit olan bu düşüncenin dışına çıkmazlar. Çıkamazlar! Kapasiteleri dışında kalan düşünce şekilleri ile karşılaştıklarında ise mantık dışı senaryolar üretirler. Sonuçta kendi sabit düşünceleri, kendi kalıpları her zaman doğru olmalıdır ve bu doğruluğu ispatlamak için mantık dışı senaryoları üretmekten geri duramazlar. Çünkü onların inançları ve doğrulukları sorgulanmayacak kadar kalıplaşmıştır.

2. Anlattıkları Şeyler Konunun Çok Dışındandır, Takip Edemezsiniz

Cahil bir insan ile fikir ayrılığına düştüğünüz zaman, onlar her zaman kazanır. Neden mi? Çünkü öyle şeyler anlatırlar ki, anlattıkları şeylerin ne mevzunuz ile ilgisi vardır ne de herhangi bir sebep sonuç ilişkisi…

Size anlattıkları sadece ve sadece kendi kalıplaşmış doğrularından ibarettir. Anlattıkları doğrudur. Siz onun penceresinden olaya bakarsınız. Doğruluğunu kabul edersiniz. Ancak tartıştığınız konu ile uzaktan yakından alakası yoktur. Onlar da sizin onları haklı bulmanızdan sevinerek yoluna devam ederler. Fikir ayrılığına düştünüz konu mu? Tabi ki yine onlar haklıdır. Bu durumu özetleyen güzel bir sözü de Gazali söylemiştir.

“Cahillerle tartışmaya girmeyin; ben hiç yenemedim”

3. Cahillerde Sebep-Sonuç İlişkisi Yoktur

Her durumda doğruları sabittir. Farklı durumlarda farklı düşüncenin doğru olabileceğine inanmazlar. Bunun en büyük nedeni ise sebep-sonuç ilişkisi kurabilmekten yoksun olmalarıdır.

Doğduğumuz an itibari ile yeni şeyler öğreniriz. Deneyimlerimiz ve deneyimlerimizden biriktirdiğimiz öğretiler ile neden sonuç ilişkisi kurabiliriz. Dolayısıyla sebep-sonuç ilişkisini kurabilmek ve farklı sebeplerde farklı sonuçların doğruluğunu kabul edebilmek için öğrenim yolu şarttır.

4. Cahil İnsanlar Empati Kuramazlar

Cahil insanlar, kendi doğrularına o kadar fazla odaklanmışlardır ki, farklı bakış açılarından bakıldığında ortaya çıkabilecek başka doğruların da olabilirliğine asla inanmazlar. Bir cahile asla bunu anlatamazsınız.

Ortak çalışma söz konusu olduğunda ve fikir ayrılıklarınız ortaya çıktığınızda asıl zorluğu yaşamaya başladığınız an gelir çatar. Empati yeteneğine sahip olarak onun bazı doğrularını kabullenebilir ve uygulamaya alabilirsiniz. Başka bakış açılarından aynı konuya bakabilmek sizin için imkansız değildir. Ancak her fikir ayrılığında doğruluğunu size kabul ettirmek için anlamsız cümleler kuran bir insan ile ortak çalışmanız ne kadar sürebilir ki? Cahil insanlar, sizin bakış açınızı yakalayamazlar. Farklı bakış açılarından bakabilme yeteneği olmayan bir insandan da empati yeteneğine sahip olması beklenemez.

5. Eleştirel Bakış Açısı Onları Korkutur

Eleştirel bakış açısına sahip olan kişiler ile birlikte olmaktan korkarlar. Bu sebepledir ki çevresindeki insanları kendileri gibi düşünen kişilerden oluştururlar.  Cahillerin, ilke edinecekleri kutsallaşmış değerler yaratma ihtiyaçları vardır.

Kendilerinin sahip oldukları düşünce yapısına uyan din, siyasi parti, futbol takımı gibi topluluklar ile yakından ilişkilidirler. Çünkü burada herkes onun gibi düşünüyordur ve sorgulama yoktur. Herkesin tek bir şeye inandığı ortak bir inanç söz konusudur.

6. Onlar İçin Farklı Olan Her Şey, Sorgusuz Sualsiz Yanlış veya Kötüdür

İnandıkları bir şeyin aksini düşünen insanlar ile karşılaştıklarında durum epey vahimdir. Empati yeteneklerinin olmaması sebebi ile karşısındaki insanı yalancı, kötü veya yanlış düşüncelere sahip olan biri olarak nitelendirirler. Oysa ki o anki durumda, karşıdaki kişinin penceresinden bakmayı başarabilseler herkesin haksız, yanlış, yalancı veya hatalı olmadıklarını anlayabilirler. Daha önce de değimiz gibi bir cahilden, asla kendini sizin yerinize koyabilmesini beklemeyin. Farklı düşüncelere inanmayan ve doğruluğunu kabul etmeyen bir insanın bunu yapabilmesi mümkün değildir.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu